Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

V. Het veel ruimere kleurenpalet

Recente posts

I. De vondst van schilderijen

Het onderzoek is begonnen met de herkomst. Het eerste van de vier gevonden werken is een schilderij van een domineeshuis.
Door overlevering zijn er nog steeds mensen die allerlei verhalen kunnen vertellen over zijn leven.

Het uitgangspunt van de meeste boeken zijn de brieven, die een vastliggende geschiedenis vormen. Van verhalen die de ronde gaan kan men historisch gezien vaak moeilijker nagaan of ze kloppen, hoewel ze evengoed waar kunnen zijn of wellicht zelfs meer waarheid bevatten in bepaalde gevallen. Vincent kon namelijk goed manipuleren, ofwel bedelbrieven schrijven naar zijn broer om geld te vangen, waarbij hij het soms mooi kon vertellen.
Natuurlijk hij heeft een buitengewoon schilderstalent ontwikkeld in zijn leven, maar daar heb ik het hier nu in dit geval even niet over. Het onderzoek richtte zich op omgeving Nuenen, omdat hij daar belangrijke werken geschilderd heeft. Al vrij snel werd duidelijk dat sommige verhalen die men daar vertelde nogal haaks stonden op die in …

II. Vincent en de fiets

De fiets was al uitgevonden, eentje met een groot en een klein wiel. In Amerika had iemand er toen al duizenden kilometers mee afgelegd. Vincent zou er best eentje gehad kunnen hebben.

Bovendien liep er een trein van Eindhoven naar Helmond, die stopte in Nuenen, op Station Eeneind destijds.
Vanuit Helmond kon je met de tram via Gemert en Veghel naar Den Bosch.
Die tram kreeg later de bijnaam 'De Goede Moordenaar', ermee reizen kon gevaarlijk zijn, er gebeurden regelmatig ongelukken. Hoewel Vincent de boerenschilder werd genoemd was Nuenen eigenlijk lang niet zo agrarisch als bijvoorbeeld Gemert, waar hij zeker geweest is in die tijd, Gemert was bovendien een uitgelezen weversdorp. In Nuenen had je nijverheid in de vorm van brouwerijen en later ontwikkelde zich de klompenmakerij.
De afgelopen tijd hebben veel mensen in het kader van het onderzoek verhalen over Vincent verteld. Er zijn een aantal mensen in Gemert die in hun familie een oudtante of wat dan ook hadden, die hem …

III. Aanleg van de tramlijn

Niet ieder schilderij ergens gevonden op een zolder is een Van Gogh, laat dat duidelijk zijn.
Naarmate de tijd vorderde stapelde het bewijs zich echter wel op. Het tweede werk is een stilleven met schoenen en een fles absint, het derde een scull.
De drie schilderijen waar het hier om gaat zijn niet in Nuenen geschilderd. Vincent had contact met een schilder therapeut van Huize Padua, namelijk Kruijsen die daar destijds de schilder afdeling opgezet heeft. De Kruijsen waar het hier om gaat woonde tussen Erp en Veghel. De tram reed langs zijn huis.
Een gepensioneerd leidinggevende van Huize Padua vertelde me dat Vincent regelmatig contact had met Kruijsen en bij hem aan huis kwam in Erp, dit verhaal is op dat moment door een onafhankelijk persoon, ook aanwezig bij het gesprek, bevestigd. De laatste was een mevrouw die via haar familie verhalen erover gehoord had. Ze kende ook een bijnaam die Vincent hier in de omgeving had.

Waarschijnlijk zijn deze werken in Zuid-Frankrijk geschilderd e…

IV. Schilderles van een vriend

Men was niet heel blij dat hij weer opnieuw thuis kwam wonen, weigeren vonden zijn ouders dermate moeilijk dat ze er uiteindelijk mee instemden. Vincent was dertig op dat moment en had al een hele geschiedenis achter de rug. Samengewoond in Den Haag waar hij een kind verwekte bij Rode Sien; in Engeland en Belgiƫ gewerkt als evangelist; en dan nu ineens weer terug op het ouderlijk nest.
In Nuenen waren veel mensen evenmin erg enthousiast, hij liep vaak met zijn mapje tekeningen door het dorp maar nooit heeft iemand er iets van gekocht. Zo kunnen die dingen gaan! Hoe dan ook, hij zwierf regelmatig door de omgeving en was soms weken van huis, mogelijk logeerde hij dan bij Kruijsen. De schilderijen waar dit onderzoek betrekking op heeft zijn gevonden in dezelfde omgeving.

VI. Rood en groen

Het huis op het schilderij Domineeshuis lijkt op een van de huizen waar Vincent van Gogh woonde in de Borinage, namelijk het huis van evangelist Edouard Francq in Cuesmes.
Het vertoont ook gelijkenissen met het huis van de familie Denis in Petit-Wasmes, waar hij daarvoor woonde in de Zuid-Belgische mijnstreek, dat huis had rode muren en groene luiken. Maar het lijkt het misschien nog wel het meest op het domineeshuis in Nuenen, en was waarschijnlijk het huis waar hij op dat moment weemoedig aan terugdacht. Als je goed gaat kijken komen veel vormen van het werkelijke huis terug in het schilderij, daarnaast zijn er veel overeenkomsten met andere werken.
Zijn fascinatie voor de kleuren rood en groen, zoals ook te lezen in brief nummer honderdzevenentwintig, wordt hier duidelijk, evenals de aanwezigheid van wit en zwart waarover hij tevens sprak in genoemde brief die geschreven is tijdens zijn verblijf in de Borinage, waarbij het wit hem aan de sneeuw deed denken. Het zwart zou symbool k…

VII. De eerste scull

Als je het Domineeshuis goed bekijkt zie je veel stilistische kenmerken van het huis in Nuenen terug. Het schilderij heeft een enorme diepte en is qua perspectief buitengewoon goed geschilderd, een bijzonder werk.

Vincent was een fervent reiziger en pakte graag de trein, zelfs als hij nauwelijks geld had durfde hij nog gerust een week op reis te gaan. In de psychiatrie was het in die tijd een gebruikelijke behandelmethode om slijm operatief uit de hersenen te verwijderen. Men dacht dat het wegnemen van hersenvocht de kwaal van krankzinnigheid, zoals men het toen noemde, zou kunnen verbeteren. Gelukkig zijn er nu betere methodes! In Handel vlakbij Huize Padua is een huis waar Maria Kruysen gewoond heeft, zij was de broer van Antoon en dochter van Jan Kruysen. Allemaal leden van de bekende Brabantse expressionistenfamilie. In Oirschot heb je het Kruysenhuis. Niet alleen in de omgeving Boekel-Uden woonde veel Kruysens, ook iets verderop richting Tilburg-Boxtel.
De vader van Jan Kruysen …